De belevenis van een Smalrug
Nieuwjaarsduik 2026
In september organiseerde de Dorpsraad een bijeenkomst met alle partijen die in Grijpskerk iets organiseren. Een avond om met elkaar de agenda te trekken en te bespreken welke activiteiten we in 2026 gaan organiseren. Nadat alles was besproken en we met zijn allen wisten dat we in Grijpskerk weer leuke dingen gingen doen, restte alleen nog de rondvraag. Iemand van de fierljepvereniging had nog een vraag:
“Is het een goed idee dat we in Grijpskerk een nieuwjaarsduik gaan organiseren?”
Nou, eerlijk is eerlijk: ik keek de persoon destijds een beetje sceptisch aan. Ik kreeg koude rillingen over me heen en dacht: 1 januari, regen, sneeuw… brrrr. Nu weet ik dat nieuwjaarsduiken overal wel worden gehouden. Sterker nog, enkele jaren geleden was er een groep jongens die op 1 januari in het Poeldiep sprong. Ingrijpskerk.nl ontving toen het bericht met het bijschrift: ‘Een traditie geboren?’ Dat bleek niet zo te zijn. Althans, het jaar erop dook niemand het water in.
En dan ineens, tijdens zo’n vergadering, die vraag. Wat dan zo mooi is: de Oosterkade Groep zegt: “We willen wel meehelpen met organiseren.” Meteen erachteraan roept Plan B: “Wij ook wel.” Vervolgens sluiten de Kindervakantie Spelweek en de IJsvereniging zich ook aan en het plan vanuit de fierljepvereniging was geboren.
Ik weet nog dat ik destijds naar huis fietste en dacht: Nieuwjaarsduik… dat wordt niks. Ik roep mezelf tot de orde:
“Ho, wacht even… is de slogan van ingrijpskerk.nl niet:
HET IS MOGELIJK IN GRIJPSKERK?”
Ondertussen zijn de verenigingen bij elkaar gekomen en haakten er nog een paar vrijwilligers aan. En dan begint het onzichtbare werk: het organiseren. De eerste publicatie verschijnt op ingrijpskerk.nl, op social media en in de regionale kranten.
In het dorp praat je er met mensen over en, hoe gek het ook mag klinken, ik hoorde vaak:
“Ach, d’r komt toch gien hond op oaf.”
Of zelfs kreten als: “Eerst zien.” Dat eerst zien zit kennelijk verankerd in ons systeem van… ja, wat eigenlijk? Kijk naar mezelf: hoe sceptisch was ik?
Dan is het bijna zover. Ik lig op de bank op mijn telefoon te scrollen en ineens roept mijn vrouw: “Nieuwjaarsduik!”
Ik kijk op de klok, vlieg rechtop en zeg tegen onze kleine:
“Toe, trek je jas aan. Over een half uur gaan mensen bij de fierljepbaan het water in.”
Vervolgens kijkt hij naar buiten en dan weer terug naar mij:
“Opa… het regent.”
Met andere woorden: moet ik nu het water in?
“Snel” zeg ik dat wij niet gaan meedoen, maar wel gaan kijken. Dus de auto in, op naar de fierljepbaan.
De parkeerplaats was al aardig vol. We stappen uit, trekken onze jassen flink dicht en zien dat we niet de enigen zijn.
RTV Noord is er ook. Kortom: het kan dus toch.
De eerste de beste die ik tegenkom vraagt:
“Ga je ook een frisse duik nemen?”
Ik roep meteen dat één regel uit het reglement het verbiedt — zo dacht ik. Die smoes werkt vast. Ik hoor nog net:
“Valt me wel een beetje tegen van je, hoor.”
Mensen begroeten elkaar, schudden handen en wensen elkaar het beste voor 2026. Ik zie veel mensen, veel kijkers. Ik denk: waar zijn de helden, de stoere mannen die er straks in duiken? Ik loop Ello’s Place binnen en zie Marjan en Calista achter de inschrijftafel zitten. Glunderend. Ik begroet ze en in plaats van gelukkig nieuwjaar te wensen, vraag ik brutaal:
“Hoeveel doen er mee?”
Calista pakt de lijst erbij en zegt:
“Heel wat.”
Ze begint te tellen. Even later hoor ik:
“Al over de vijftig.”
Ik kijk om me heen en zie een paar blote benen. Ineens zie ik vrouwen en kinderen. Die wagen dus ook een duik! Ik loop weer naar buiten en zie een vader met twee dochters; moeder maakt nog snel een foto. En dan begint het. Ik ben benieuwd.
Ik ben ineens trots. Ik zie hoeveel mensen een kijkje komen nemen en ril nog eenmaal van de kou. De fierljepvijver heb ik nog nooit zo vol met water gezien. Op de achtergrond zie ik het nieuwe Lauwers College in aanbouw. In een flits schieten de woorden van een dorpsbewoner door mijn hoofd:
“Doe moest één ding ontholden: die nije school komt er niet.”
Ik knipper nogmaals met mijn ogen. Waarom denk ik dit ineens? Dat heeft er toch niets mee te maken? Of toch wel?
Was ik niet degene die sceptisch was over een nieuwjaarsduik? Hoorde ik niet te vaak: “Eerst zien”?
Nou, ik was weer terug bij de les. Eerst zien.
Er wordt afgeteld en na drie seconden zie ik jong en oud het koude water induiken.
Vol trots denk ik: Zie je wel, het is mogelijk in Grijpskerk.
Het hele gebeuren duurde maar vijf minuten. Voldaan loop ik terug naar de auto en kijk nog even naar de bouw van de nieuwe school. Gezien — en het gaat gebeuren. Iemand fietst me bijna van de sokken. Ik maak ruimte; in een zwembroek fietst hij snel naar huis. Ik roep nog:
“Meteen in een warm bad!”
“Dat zeker!”
Het nieuwe jaar kan beginnen. Vijf minuten getuige zijn van blije mensen. Cliché-opmerkingen. Eerst zien.
Ik denk terug aan die bewuste septemberavond en die vraag:
“Nieuwjaarsduik, is dat mogelijk in Grijpskerk?”
Zullen we wedden dat ze het volgend jaar weer organiseren?
Hoeveel zetten we erop? U mag gerust denken: Eerst zien.
Ik zeg u alvast: onthoud één ding — dat gaat gebeuren.
